جشنواره رأی؛ پیوند دانش و دادرسی در مسیر اتقان آراء قضایی

در راستای تقویت بنیان‌های علمی و ارتقای اتقان آراء قضایی، حوزه مطالعات رویه قضایی پژوهشگاه قوه قضاییه، اجرای «جشنواره رأی» را به‌عنوان یکی از اولویت‌های راهبردی خود دنبال می‌کند. این حوزه با رویکردی مسئله‌محور و مبتنی بر پیوند واقعی میان بخش‌های ستادی و صف، درصدد است ظرفیت‌های نهفته در نهادهای قضایی را به سرمایه‌ای دانشی و ارتقابخش در نظام دادرسی تبدیل کند.

بر همین اساس، جشنواره رأی در سال جاری با رویکردی توسعه‌یافته و با افزودن دادگاه و دادسرای انتظامی قضات به فهرست مجموعه‌های قضایی مورد تقدیر، گامی مؤثر در جهت صیانت از عدالت، ارتقای کیفیت رسیدگی‌ها و نهادینه‌سازی دادرسی منصفانه برداشته است. مشاور ارشد رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه در گفت و گو با روابط عمومی و اطلاع رسانی پژوهشگاه به تبیین اهداف، ضرورت‌ها و ابعاد این رویکرد و برخی جلوه‌های غرورآفرین آراء صادره در این مسیر پرداخته است:

مشاور ارشد رئیس پژوهشگاه، هدف از برگزاری جشنواره های رای را حرکتی اساسی و مبنایی دانسته و می گوید: این هدف، تبیین «تکالیف بخش های ستادی به صف » عموما و تکلیف پژوهشگاه به عنوان یک نهاد ستادی نسبت به دادگاه و دادسرا انتظامی قضات است.

وی می گوید:  بنای پژوهشگاه این است اکتفا به امضا تفاهم نامه های مانوری نکند و در نهادهای صفی که متکفل دادرسی منصفانه و عادلانه هستند حضور جدی داشته باشد.

وی تصریح می کند: اولین و اصلی ترین مشتری خروجی کار پژوهشگاه باید قلمداران عرصه دادرسی باشند؛ اگر دادگاه عالی و دادسرا که بخشی از نهاد صفی هستند در ارتباط با موضوعات تحت صلاحیت شان، نیاز پژوهشی دارند، پژوهشگاه می تواند پژوهشی مستقل ارایه دهد.

این مشاور ارشد که مسئولیت حوزه مطالعات رویه قضایی را نیز برعهده دارد، اظهار می دارد: محجوبیت و مظلومیت این نهاد و نقش آفرینی آن و ثروت انبوهی که در این نهاد وجود دارد می‌تواند اثر دانش افزایی و هم پیشگیرانه داشته باشد.

وی آمارهای مختومه شدن پرونده ها را لازم می داند اما اضافه می کند: این دادها تا چه حد در به حداقل رساندن تخلفات نقش پیشگیرانه می‌تواند داشته باشد که این امر به استقصا و پژوهش گری نیازمند است.

مشاور ارشد پژوهشگاه به جهاد تبیینی با همکاری پژوهشگاه برای امکان دسترسی قضات به تصمیمات این مرجع با رعایت اصل محرمانگی تاکید کرده و به تخلفات شایع حوزه دادرسی های مدنی، کیفری، اجرای احکام مدنی و نیز تحلیل تخلفات از حیث جغرافیایی، تخلفات در حوزه بازپرسی و تخلفات در حوزه دادیاری اشاره می کند.

وی پیشنهاد می کند با انتصاب هر قاضی و با هدف پیشگیرانه، یک نسخه از تخلفات مرتبط با سمت احرازی را با عنوان هشدار انتظامی به وی تسلیم شود.

وی در پایان سخنان خود به آرای فاخر شرکت کننده در این جشنواره اشاره می کند و در بیان نمونه ای از آرا می گوید: در رای شعبه اول دادگاه عالی تجدید نظر علیرغم این که اعلام کننده و درخواست کننده تعقیب دادستان کل کشور و معاون حقوقی قوه قضاییه است، اما دادگاه رای به عدم احراز می‌دهد که این آرا موجب تفاخر است.همچنین در رای شعبه هشتم، چون دادگاه عالی با دقت مثال زدنی و ورود به تفصیل پرونده کیفر خواست دادسرا پذیرفته نمی شود، معاون محترم دادسرا در مقام اظهار نظر موشکافانه و مستدل نظر دادیار انتظامی را نقد و رد میکند.

مشاور پرسابقه قضایی، سخن خود را با این بیت استاد شفیعی کدکنی به پایان می برد:

به غیر آنچه تو دانی درون عشق نهفته است

کجاست آنکه تواند یک از هزار شمارد